Strona główna
Kontakt
Mapa serwisu
RSS
Wersja kontrastowa


Strój łowicki
Wycinanka łowicka
Twórcy Ludowi
Zespoły Ludowe
Folklor Łowicki


Czy wiesz, że ... ?
Łowicka sztuka ludowa
Łowicka sztuka ludowa stworzyła własne, nie występujące w innych regionach, pasiaste tkaniny użytkowe, charakterystyczny haft oraz wycinanki i pająki. Folklor regionu łowickiego jest zjawiskiem żywym, zespoły regionalne oraz twórcy ludowi znani są na wszystkich kontynentach. Unikatowy łowicki strój ludowy oraz inne elementy kultury księżackiej można zobaczyć m.in. na słynnych procesjach Bożego Ciała w Łowiczu.
Zamek łowicki
Drukuj Zmniejsz tekst Powiększ tekst powrót
Świadectwem dawnej świetności Łowicza są ruiny zamku prymasowskiego zbudowanego w XIV wieku między miastem a rozlewiskami Bzury. Według relacji Janka z Czarnkowa pierwotnie była to budowla drewniana, której murowany, gotycki kształt nadał arcybiskup Jarosław Bogoria ze Skotnik.



Po ustanowieniu Łowicza siedzibą arcybiskupa przez Wojciecha Jastrzębca (w 1433 roku) zamek był rozbudowywany i upiększany - dzięki inspiracjom Jana Łaskiego w XVI wieku posiadał wczesnorenesansowy charakter. Zachowane ryciny przedstawiają rezydencję prymasowską jako budowlę obronną, składającą się z dwóch równolegle ustawionych budynków połączonych wieżą bramną.

Pierwszy tzw. Zamek Wysoki stanowił właściwą siedzibę pierwszej po królu osoby w Rzeczypospolitej. Znajdowała się tu sala reprezentacyjna zwana Salą Królewska, której ściany zdobiły, opatrzone inskrypcjami, portrety królów i książąt polskich oraz arcybiskupów gnieźnieńskich. Inne sale były bogato zdobione polichromiami o tematyce historycznej i wyposażane w ozdobne kominki i piece. Uwagę zwracała prywatna kaplica prymasa, ze złotym stropem i bogato rzeźbioną kamieniarką.

Zamek Niski zawierał głównie pomieszczenia mieszkalne, wśród których wyróżniała się kaplica zdobiona herbami Krzyckiego (Kotwicz) i tzw. wielka sala na użytek licznego dworu. Największe zmiany dokonał w nim prymas Jakub Uchański herbu Radwan, który w obrębie zamku niskiego wzniósł "olśniewający wystawnością, renesansowy pałac" z arkadową fasadą, rozbudował pomieszczenia gospodarcze usuwając wszystkie drewniane pozostałości. Zatroszczył się również o wzmocnienie obronności: nadbudował mury obronne, pogłębił i poszerzył fosy. Za jego czasów powstała potężna basteja artyleryjska oraz renesansowy ogród kwaterowy, do którego można było przejść drogą przez groblę, albo przez jeden z trzech mostów.

Historycy podkreślają, iż zamek w ówczesnym kształcie był okazałą budowlą, otoczoną rozbudowanym systemem fortyfikacji, którą kolejni rezydenci wzbogacali znakomitym wyposażeniem. Między innymi Wawrzyniec Gębicki herbu Nałęcz urządził tzw. ganek dla muzyki, a nad nim pomieszczenie dla biblioteki. Jego następca, Henryk Firlej herbu Lewart, ufundował nowy ołtarz dla kaplicy, a wnętrza zamkowe wyposażył w zielone piece, ozdobne rozety itp. Jan Wężyk herbu Wąż nadbudował główną bramę wjazdową z zegarem, sprowadził piec gdański, a w ogrodzie wystawił budynek z łaźnią, trzema pokojami wypoczynkowymi i tarasem. Wprowadził również zwyczaj odbywania przejażdżek po wodach Bzury dzięki zakupieniu ozdobnej łodzi - nazywanej bat.

Stupięćdziesięcioletni okres renesansowego zamku łowickiego, od form najwcześniejszych po manieryzm (maszkarony, płaskorzeźby itp.) to lata największego rozkwitu.

W czasie "potopu" na zamku kwaterowały wojska Karola Gustawa. W związku z nasilającą się wojną partyzancką Szwedzi wzmocnili zamkowe fortyfikacje - od strony południowej wybudowali tzw. rawelin (zewnętrzną osłonę). Mimo prób odbicia do 1657 roku pozostał on w rękach Szwedów, którzy odchodząc część spalili, część wysadzili w powietrze.

Prymasi: Mikołaj Prażmowski, Teodor Potocki i Adam Ignacy Komorowski próbowali przywrócić mu dawną świetność, ale przeszkodziła temu inicjatywa przeniesienia rezydencji do Skierniewic i Warszawy. Nieodwracalne straty spowodowali Rosjanie w czasie Konfederacji Barskiej co spowodowało, że w 1787 roku arcybiskup Michał Poniatowski adaptował pomieszczenia zamku na fabrykę płótna. Spowodowało to dewastację obiektu i jego konfiskatę na rzecz rządu pruskiego. Jego decyzją rozpoczęto rozbiórkę zamku (wstrzymaną w 1871 roku) w wyniku której cenne lapidaria przeniesiono do zespołu architektonicznego gen. Stanisław Klickiego. Wcześniej wiele detali architektonicznych znalazło miejsce w Arkadii, Skierniewicach i Łyszkowicach.

W latach 1914-1918 na zamku był cmentarz wojskowy. W dwudziestoleciu międzywojennym prowadzono tam intensywne badania archeologiczne, kontynuowane również po drugiej wojnie światowej.

Obecnie jest to własność prywatna i tylko w archiwaliach możemy odnaleźć ślady świetności łowickiego zamku i potwierdzenia bytności tam wybitnych przedstawicieli nauki i sztuki, wysłanników papieskich, a nawet królów.


design by fast4net

Napisz do nas
Moja wycieczka po Łowiczu


[zamknij]   [przejdź do wycieczki]